Wat is een dysmatuur baby en wat betekent dat?
Geschreven door Ellen Louis
NeoKleertjes is gespecialiseerd in kleding en producten voor kleine, vroeggeboren en dysmatuur geboren baby’s. In dit artikel leggen we uit wat dysmaturiteit betekent, wanneer een baby dysmatuur wordt genoemd, welke kenmerken kunnen voorkomen en wat een laag geboortegewicht voor de zwangerschapsduur kan betekenen.
Deze pagina geeft algemene informatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Heb je vragen over de groei, het geboortegewicht of de gezondheid van je baby? Bespreek deze dan met de verloskundige, gynaecoloog, kinderarts of neonatoloog.
Een dysmatuur baby heeft bij de geboorte een lager gewicht dan verwacht voor de zwangerschapsduur. Het gaat dus niet alleen om het absolute geboortegewicht, maar om de verhouding tussen het gewicht van de baby en het aantal weken zwangerschap.
Een baby kan dysmatuur geboren worden na een voldragen zwangerschap, maar een laag geboortegewicht voor de zwangerschapsduur komt ook voor bij een baby die te vroeg geboren is. Daarom is het belangrijk om dysmaturiteit en prematuriteit goed van elkaar te onderscheiden.
💚 Kort antwoord
Een dysmatuur baby is een baby die bij de geboorte relatief klein of licht is voor de zwangerschapsduur. In medische informatie wordt hiervoor ook de term SGA gebruikt: Small for Gestational Age. Bij de beoordeling wordt gekeken naar het geboortegewicht in verhouding tot de zwangerschapsduur en naar de groei van het kindje.
1. Wanneer is een baby dysmatuur?
Van een dysmatuur baby wordt gesproken wanneer het geboortegewicht laag is in verhouding tot de zwangerschapsduur. Een baby die bijvoorbeeld rond dezelfde zwangerschapsduur wordt geboren als andere baby’s, maar duidelijk minder weegt dan verwacht, kan worden aangemerkt als klein voor de zwangerschapsduur.
In medische termen wordt hierbij vaak gesproken over Small for Gestational Age, afgekort tot SGA. Nederlandse richtlijnen gebruiken het 10e percentiel als belangrijke grens voor een laag geboortegewicht voor de zwangerschapsduur.
Dysmaturiteit heeft daarmee een andere betekenis dan simpelweg een baby met een laag geboortegewicht. Een baby kan licht zijn omdat hij of zij vroeg geboren is, maar kan ook relatief klein zijn ondanks een zwangerschapsduur rond de uitgerekende datum.
Laag geboortegewicht is niet hetzelfde als prematuriteit
Bij prematuriteit wordt gekeken naar de zwangerschapsduur. Bij dysmaturiteit of SGA wordt gekeken naar het geboortegewicht in verhouding tot die zwangerschapsduur.
Een baby kan daarom prematuur én dysmatuur zijn, maar ook dysmatuur zijn terwijl de zwangerschap niet vroegtijdig is beëindigd.
2. Wat betekent SGA bij een baby?
De afkorting SGA staat voor Small for Gestational Age. In het Nederlands betekent dit klein voor de zwangerschapsduur. De term wordt gebruikt wanneer het geboortegewicht van een baby lager ligt dan verwacht voor het aantal weken zwangerschap.
SGA wordt vastgesteld aan de hand van groeicurves en de zwangerschapsduur. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar het gewicht, maar naar de positie van het kindje ten opzichte van andere baby’s die bij dezelfde zwangerschapsduur zijn geboren.
Een baby die klein is voor de zwangerschapsduur hoeft niet automatisch ziek te zijn. Sommige baby’s zijn van nature kleiner, bijvoorbeeld door genetische kenmerken. Bij andere baby’s is sprake van een verminderde groei tijdens de zwangerschap. De behandelend arts kijkt daarom altijd naar het volledige plaatje.
Goed om te weten
Dysmatuur, SGA en groeivertraging worden soms door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet precies hetzelfde. SGA beschrijft vooral de grootte van een baby ten opzichte van de zwangerschapsduur. Bij groeivertraging gaat het om een afwijkend groeiverloop tijdens de zwangerschap.
3. Wat zijn kenmerken van een dysmatuur baby?
Een dysmatuur geboren baby kan verschillende kenmerken hebben. Niet ieder kindje heeft dezelfde kenmerken en aan het uiterlijk alleen kan niet worden vastgesteld of een baby dysmatuur is.
Mogelijke kenmerken van een baby met een laag geboortegewicht voor de zwangerschapsduur zijn:
- Een relatief laag geboortegewicht voor de zwangerschapsduur.
- Een klein of slank lichaam met relatief weinig onderhuids vetweefsel.
- Minder lichaamsvet, waardoor het moeilijker kan zijn om de lichaamstemperatuur stabiel te houden.
- Een relatief groot hoofd in verhouding tot het lichaam kan voorkomen.
- Een baby kan sneller hongerig of onrustig zijn wanneer de energiebehoefte en voeding extra aandacht vragen.
- Een lage bloedsuikerspiegel kan voorkomen, waardoor het glucosegehalte extra gecontroleerd kan worden.
Vooral in de eerste uren en dagen na de geboorte kunnen voeding, temperatuur en bloedsuiker extra worden gecontroleerd. Welke controles nodig zijn, hangt af van de zwangerschapsduur, het geboortegewicht en de medische situatie van het kindje.
4. Wat zijn de oorzaken van dysmaturiteit?
Er kunnen verschillende redenen zijn waarom een baby bij de geboorte klein is voor de zwangerschapsduur. Soms heeft dit te maken met de placenta of de gezondheid van de moeder. In andere situaties spelen genetische factoren of kenmerken van de baby een rol. Soms wordt er geen duidelijke oorzaak gevonden.
Placenta en bloedtoevoer
De placenta speelt een belangrijke rol bij de groei van een ongeboren baby. Wanneer de placenta minder goed functioneert, kan de toevoer van zuurstof en voedingsstoffen naar de baby verminderen. Dit kan de groei tijdens de zwangerschap beïnvloeden.
Gezondheid van de moeder
Bepaalde zwangerschapscomplicaties kunnen samenhangen met een verminderde groei van de baby. Een hoge bloeddruk en problemen die verband houden met de placenta kunnen bijvoorbeeld aanleiding zijn voor extra controles van de groei.
Roken, alcohol en drugs
Roken, alcohol en drugs tijdens de zwangerschap kunnen de groei en ontwikkeling van een ongeboren baby negatief beïnvloeden. Daarom wordt tijdens de zwangerschap geadviseerd deze middelen te vermijden.
Infecties tijdens de zwangerschap
Bepaalde infecties kunnen invloed hebben op de zwangerschap, de placenta en de groei van de baby. Welke infecties een rol kunnen spelen, hangt af van de omstandigheden en de medische situatie.
Genetische of aangeboren factoren
Sommige baby’s zijn van nature kleiner door genetische kenmerken. Ook bepaalde chromosoomafwijkingen of aangeboren aandoeningen kunnen invloed hebben op de groei tijdens de zwangerschap.
Meerlingzwangerschap
Bij een tweeling of andere meerlingzwangerschap is de kans op een lager geboortegewicht groter. Meerlingzwangerschappen gaan bovendien vaker gepaard met vroeggeboorte en extra controles van de groei.
Het is belangrijk om te benadrukken dat een dysmatuur geboren baby niet automatisch betekent dat er tijdens de zwangerschap iets verkeerd is gedaan. Soms is de oorzaak onbekend of spelen meerdere factoren tegelijkertijd een rol.
5. Hoe wordt een kleine baby tijdens de zwangerschap gevolgd?
Wanneer tijdens de zwangerschap wordt vermoed dat een baby kleiner is dan verwacht, kan de groei extra worden gecontroleerd. De verloskundige of gynaecoloog kan bijvoorbeeld groeiecho’s uitvoeren en de ontwikkeling van de baby volgen.
Ook de placenta, de bloedstroom en andere factoren kunnen worden beoordeeld wanneer daar aanleiding toe is. Het doel hiervan is om te bepalen of de baby goed blijft groeien en of de zwangerschap veilig kan worden voortgezet.
Een baby die klein wordt gemeten op een echo is niet automatisch dysmatuur. Een echo geeft een schatting van het gewicht. Het uiteindelijke geboortegewicht en de zwangerschapsduur spelen een belangrijke rol bij de beoordeling na de geboorte.
Groei tijdens de zwangerschap
Maak je je zorgen over de groei van je baby of is tijdens een echo verteld dat je kindje klein is? Bespreek dan altijd wat dit concreet betekent met je verloskundige of gynaecoloog. Zij kunnen de groeicurve en de controles uitleggen die voor jouw situatie nodig zijn.
6. Wat is het verschil tussen dysmatuur en prematuur?
Dysmatuur en prematuur worden soms als synoniemen gebruikt, maar ze beschrijven iets anders.
Een prematuur of vroeggeboren baby is geboren vóór 37 weken zwangerschap. Bij dysmaturiteit gaat het om een geboortegewicht dat laag is in verhouding tot de zwangerschapsduur.
Een baby kan dus te vroeg geboren én dysmatuur zijn. Een baby kan ook rond de uitgerekende datum worden geboren en toch klein zijn voor de zwangerschapsduur.
In het kort
- Prematuur = geboren vóór 37 weken zwangerschap.
- Dysmatuur/SGA = relatief klein of licht voor de zwangerschapsduur.
- Prematuur en dysmatuur kunnen tegelijkertijd voorkomen.
7. Wat kan een laag geboortegewicht betekenen?
De gevolgen van een laag geboortegewicht voor de zwangerschapsduur verschillen sterk per baby. Veel baby’s groeien goed verder en ontwikkelen zich normaal. Bij sommige kinderen is in de eerste periode extra controle of ondersteuning nodig.
Direct na de geboorte kan bijvoorbeeld extra aandacht nodig zijn voor de lichaamstemperatuur, voeding en bloedsuikerspiegel. Soms is een tijdelijke opname op de kinderafdeling nodig.
Ook na ontslag uit het ziekenhuis kan de groei worden gevolgd. De arts of jeugdgezondheidszorg kijkt daarbij naar het individuele groeiverloop en de ontwikkeling van het kind.
Een laag geboortegewicht kan samenhangen met een verhoogd risico op bepaalde gezondheidsproblemen op latere leeftijd. Dit betekent echter niet dat een dysmatuur geboren baby deze problemen zal krijgen. De oorzaak van de groeivertraging, de zwangerschapsduur en het verdere groeiverloop spelen hierbij een belangrijke rol.
Iedere baby ontwikkelt zich anders
Dysmaturiteit zegt niet op zichzelf hoe de ontwikkeling van een kind later zal verlopen. De medische achtergrond en de groei na de geboorte zijn belangrijker dan alleen het geboortegewicht.
8. Welke kleding past bij een dysmatuur baby?
Een dysmatuur baby kan bij de geboorte kleiner en lichter zijn dan gemiddeld. Daardoor kan gewone babykleding in maat 50 of 56 in het begin ruim vallen.
Kleine babykleding en prematuur kleding zijn verkrijgbaar in kleinere maten. Welke maat geschikt is, hangt vooral af van de lengte, het gewicht en de lichaamsbouw van je kindje.
Bij NeoKleertjes zijn verschillende kleine maten verkrijgbaar, waaronder maat 30, 34, 38 en 44. Vooral voor een klein geboren kindje kan het prettig zijn om kleding te kiezen die beter aansluit bij de lichaamsverhoudingen.
Wanneer je baby in het ziekenhuis ligt, is het verstandig om eerst te vragen wanneer kleding mag worden gedragen. Het ziekenhuis kan aangeven welke kleding praktisch en veilig is bij de medische ondersteuning die je kindje krijgt.
Bekijk de prematuur maattabel →Wat betekent dysmatuur in het kort?
Een dysmatuur baby is een baby met een laag geboortegewicht in verhouding tot de zwangerschapsduur. Hiervoor wordt ook de term SGA, Small for Gestational Age, gebruikt.
Dysmaturiteit kan verschillende oorzaken hebben. Problemen met de placenta, zwangerschapscomplicaties, meerlingzwangerschap, genetische factoren en bepaalde aandoeningen kunnen een rol spelen. Soms wordt geen duidelijke oorzaak gevonden.
Een dysmatuur geboren baby kan extra controle nodig hebben van onder andere de temperatuur, voeding en bloedsuikerspiegel. De verdere ontwikkeling verschilt per kindje.
Dysmatuur betekent niet hetzelfde als prematuur. Een prematuur baby is vóór 37 weken geboren, terwijl bij dysmaturiteit wordt gekeken naar het geboortegewicht in verhouding tot de zwangerschapsduur. Een kindje kan wel beide zijn.
Op zoek naar informatie of kleding voor een kleine baby?
Een klein geboren kindje kan in het begin andere kledingmaten nodig hebben dan een voldragen baby. Bij NeoKleertjes vind je informatie over maten en kleding voor prematuur en klein geboren baby’s.
Bekijk de maattabel om te zien welke maat mogelijk past bij het gewicht en de lengte van je kindje, of ontdek de collectie kleine en prematuur babykleding.
Bekijk de maattabel → Bekijk de kledingcollectie →Veelgestelde vragen over een dysmatuur baby
Wat is een dysmatuur baby?
Een dysmatuur baby is een baby met een laag geboortegewicht in verhouding tot de zwangerschapsduur. Hiervoor wordt ook de medische term Small for Gestational Age (SGA) gebruikt.
Wanneer is een baby dysmatuur?
Een baby wordt als klein voor de zwangerschapsduur beschouwd wanneer het geboortegewicht duidelijk lager ligt dan verwacht voor het aantal weken zwangerschap. In Nederlandse richtlijnen wordt voor SGA onder andere het 10e percentiel gebruikt.
Wat betekent SGA bij een baby?
SGA staat voor Small for Gestational Age en betekent klein voor de zwangerschapsduur. De term beschrijft dat het geboortegewicht van een baby laag is in verhouding tot het aantal weken zwangerschap.
Is een dysmatuur baby altijd te klein?
Een dysmatuur of SGA geboren baby is relatief klein of licht voor de zwangerschapsduur. Dat betekent niet automatisch dat er sprake is van een ziekte of dat de baby later klein blijft.
Wat zijn kenmerken van een dysmatuur baby?
Een dysmatuur baby kan een relatief laag geboortegewicht, weinig onderhuids vetweefsel en een slanke lichaamsbouw hebben. Ook kunnen problemen met temperatuurregeling of een lage bloedsuikerspiegel voorkomen.
Wat zijn oorzaken van dysmaturiteit?
Mogelijke oorzaken zijn problemen met de placenta, zwangerschapscomplicaties, meerlingzwangerschap, bepaalde infecties, genetische factoren en aangeboren aandoeningen. Soms wordt geen duidelijke oorzaak gevonden.
Kan een baby dysmatuur en prematuur zijn?
Ja. Een baby kan zowel prematuur als dysmatuur zijn. Prematuur verwijst naar de zwangerschapsduur en betekent dat een baby vóór 37 weken is geboren. Dysmatuur verwijst naar het geboortegewicht in verhouding tot de zwangerschapsduur.
Kan een dysmatuur baby later normaal groeien?
Ja. Veel kleine baby’s groeien na de geboorte goed verder. Het verdere groeiverloop verschilt per kindje en wordt zo nodig gevolgd door het consultatiebureau, de kinderarts of andere zorgverleners.
Heeft een dysmatuur baby extra zorg nodig?
Dat verschilt per baby. In de eerste periode kan extra controle nodig zijn van bijvoorbeeld temperatuur, voeding en bloedsuiker. De benodigde zorg hangt af van het geboortegewicht, de zwangerschapsduur en de gezondheid van het kindje.
Welke kledingmaat heeft een dysmatuur baby?
Dat verschilt per kindje. De juiste maat hangt onder andere af van het gewicht, de lengte en de lichaamsbouw. Voor kleine baby’s zijn kleinere kledingmaten beschikbaar. Bekijk de prematuur maattabel voor meer informatie.