Wat is een prematuur? Alles over vroeggeboorte
Geschreven door Ellen Louis
NeoKleertjes is gespecialiseerd in kleding en producten voor prematuur en dysmatuur geboren baby’s. Vanuit onze ervaring met ouders van vroeggeboren baby’s leggen we in dit artikel uit wat prematuriteit betekent, wanneer een baby te vroeg geboren wordt en welke kenmerken vaak voorkomen.
Deze informatie is bedoeld als algemene uitleg. Ieder vroeggeboren kindje ontwikkelt zich op zijn of haar eigen manier. Voor persoonlijke medische vragen kun je het beste overleggen met je verloskundige, kinderarts of neonatoloog.
Een prematuur is een baby die vóór 37 weken zwangerschap wordt geboren. We spreken ook van een vroeggeboren baby of een te vroeg geboren baby. Omdat de zwangerschap eerder eindigt, moeten verschillende organen en lichaamsfuncties buiten de baarmoeder verder rijpen.
Hoe eerder een kindje wordt geboren, hoe groter de kans dat extra medische ondersteuning nodig is. Op deze pagina lees je wat prematuriteit betekent, welke kenmerken vaak voorkomen, waarom een vroeggeboren baby soms in een couveuse ligt en wat het verschil is tussen prematuriteit en dysmaturiteit.
💚 Kort antwoord
Een baby wordt prematuur of vroeggeboren genoemd wanneer hij of zij vóór 37 weken zwangerschap wordt geboren. De benodigde zorg hangt onder andere samen met de zwangerschapsduur, het geboortegewicht en de gezondheid van het kindje.
1. Wanneer is een baby prematuur?
Een baby wordt prematuur genoemd wanneer hij of zij vóór 37 weken zwangerschap wordt geboren. De medische term hiervoor is prematuriteit. Ook de termen vroeggeboren baby, premature baby en te vroeg geboren baby worden gebruikt.
Een zwangerschap duurt gemiddeld ongeveer 40 weken. In de laatste weken van de zwangerschap ontwikkelen en rijpen onder andere de longen, hersenen, darmen en het zenuwstelsel verder. Bij een vroeggeboorte vindt een deel van deze ontwikkeling buiten de baarmoeder plaats.
Een vroeggeboren baby kan daardoor extra ondersteuning nodig hebben bij bijvoorbeeld ademhaling, voeding en temperatuurregeling. De benodigde zorg verschilt sterk per kindje.
Een baby die rond 36 weken wordt geboren, kan er bijvoorbeeld heel anders aan toe zijn dan een kindje dat rond 26 weken ter wereld komt. De zwangerschapsduur is daarom een belangrijke factor bij de medische begeleiding.
2. Verschillende vormen van prematuriteit
Niet iedere baby wordt even vroeg geboren. Daarom wordt bij vroeggeboorte gekeken naar het aantal voltooide zwangerschapsweken bij de geboorte.
Van prematuur tot extreem prematuur
- Een baby die vóór 37 weken wordt geboren, is prematuur.
- Een baby die tussen 32 en 37 weken wordt geboren, valt binnen de groep matig tot laat prematuur.
- Een baby die tussen 28 en 32 weken wordt geboren, wordt zeer prematuur genoemd.
- Een baby die vóór 28 weken wordt geboren, wordt extreem prematuur genoemd.
Hoe eerder een kindje wordt geboren, hoe meer ontwikkeling nog moet plaatsvinden. Vooral bij een zeer of extreem vroeg geboren baby kunnen de longen, hersenen, darmen en andere lichaamsfuncties nog onrijp zijn.
Naast de zwangerschapsduur kijkt het behandelteam ook naar het geboortegewicht, de groei en de algemene gezondheid van het kindje.
3. Wat zijn kenmerken van een vroeggeboren baby?
Een vroeggeboren baby kan er anders uitzien dan een baby die rond de uitgerekende datum wordt geboren. De kenmerken verschillen vooral afhankelijk van de zwangerschapsduur.
Veel voorkomende kenmerken zijn:
- Een kleiner lichaam en lager geboortegewicht.
- Een relatief groot hoofd in verhouding tot het lichaam.
- Een dunne, kwetsbare huid die rood of wat doorschijnend kan lijken.
- Weinig onderhuids vet, waardoor het moeilijker kan zijn om de lichaamstemperatuur vast te houden.
- Fijn donshaar op het lichaam, ook wel lanugo genoemd.
- Zachte oorschelpen die nog weinig stevig kraakbeen bevatten.
- Minder ontwikkelde spierkracht en een andere lichaamshouding dan bij een voldragen baby.
- Mogelijke problemen met ademhaling of het zelfstandig op temperatuur blijven.
- Moeite met drinken omdat zuigen, slikken en ademhalen nog niet volledig op elkaar zijn afgestemd.
💚 Goed om te weten
Aan het uiterlijk van een vroeggeboren baby kun je niet bepalen hoeveel medische zorg nodig is. De zwangerschapsduur, het geboortegewicht en de gezondheid van het kindje zijn veel belangrijker.
4. Hoe ontwikkelt een vroeggeboren baby zich?
Een te vroeg geboren baby heeft een deel van de zwangerschap gemist. Daardoor zijn verschillende organen en lichaamsfuncties bij de geboorte nog volop in ontwikkeling.
Bij een jonge prematuur kunnen bijvoorbeeld de longen en het zenuwstelsel nog onvoldoende ontwikkeld zijn. Ook de darmen en het afweersysteem hebben tijd nodig om verder te rijpen.
Voeding kan in het begin lastig zijn. Een vroeggeboren kindje heeft soms nog onvoldoende kracht of coördinatie om zelfstandig uit de borst of fles te drinken. Afhankelijk van de situatie kan voeding daarom tijdelijk op een andere manier worden gegeven.
Ook temperatuurregeling is een belangrijk aandachtspunt. Een kleine baby heeft vaak weinig lichaamsvet en verliest daardoor sneller warmte. Een couveuse of warmtebedje kan helpen om een stabiele lichaamstemperatuur te behouden.
De ontwikkeling verloopt bij ieder kindje anders. Sommige vroeggeboren baby’s maken snel grote stappen, terwijl andere kinderen langer extra ondersteuning nodig hebben.
Bij het volgen van de ontwikkeling kan ook worden gekeken naar de gecorrigeerde leeftijd. Daarbij wordt rekening gehouden met het aantal weken dat een baby te vroeg is geboren.
5. Waarom ligt een baby in een couveuse?
Een couveuse biedt een gecontroleerde omgeving waarin een vroeggeboren baby kan groeien en herstellen. Vooral jonge baby’s kunnen hun lichaamstemperatuur nog onvoldoende zelfstandig regelen.
Op een neonatologieafdeling kan daarnaast extra medische ondersteuning worden gegeven wanneer dat nodig is. Denk bijvoorbeeld aan bewaking van hartslag en zuurstofgehalte, ondersteuning bij de ademhaling of hulp bij de voeding.
Niet iedere baby die te vroeg wordt geboren, ligt even lang in een couveuse. Naarmate een kindje groeit en sterker wordt, kan de extra ondersteuning stap voor stap worden afgebouwd.
Wanneer mag een vroeggeboren baby kleertjes aan?
Dat verschilt per kindje en per ziekenhuis. Zodra een baby voldoende stabiel is en het behandelteam aangeeft dat kleding mag worden gedragen, kan speciale kleding voor vroeggeboren baby’s prettig zijn.
Bij een kindje dat nog veel medische ondersteuning nodig heeft, kan kleding tijdelijk minder praktisch zijn. Volg daarom altijd het advies van de verpleegkundige of arts.
Lees wanneer een baby kleertjes aan mag →6. Wat is het verschil tussen prematuur en dysmatuur?
Prematuur en dysmatuur betekenen niet hetzelfde. Bij prematuriteit gaat het om de zwangerschapsduur bij de geboorte. Bij dysmaturiteit gaat het om het geboortegewicht in verhouding tot de zwangerschapsduur.
Een baby kan bijvoorbeeld rond de uitgerekende datum worden geboren, maar toch een lager gewicht hebben dan verwacht voor die zwangerschapsduur. Dan kan sprake zijn van dysmaturiteit.
Een kindje kan ook zowel prematuur als dysmatuur zijn. Het is dan te vroeg geboren én heeft een relatief laag geboortegewicht voor de zwangerschapsduur.
Lees meer over dysmaturiteit →7. Wat zijn de oorzaken van vroeggeboorte?
Een vroeggeboorte kan verschillende oorzaken hebben. Soms is er een duidelijke medische oorzaak, maar in een deel van de gevallen wordt geen specifieke oorzaak gevonden.
Factoren die met vroeggeboorte kunnen samenhangen zijn onder andere:
- Problemen met de baarmoedermond of vroegtijdige ontsluiting.
- Problemen met de placenta.
- Hoge bloeddruk of andere zwangerschapscomplicaties.
- Bepaalde infecties tijdens de zwangerschap.
- Een meerlingzwangerschap.
- Een afwijkende vorm van de baarmoeder.
- Een overmatige hoeveelheid vruchtwater.
- Bepaalde chromosoomafwijkingen of aangeboren afwijkingen bij de baby.
Ook roken, alcohol en drugs tijdens de zwangerschap kunnen het risico op complicaties en vroeggeboorte verhogen. Een vroeggeboorte is echter niet altijd te voorkomen en er wordt lang niet altijd een duidelijke oorzaak gevonden.
💚 Iedere vroeggeboorte is anders
De oorzaak van een vroeggeboorte zegt niet automatisch hoe de ontwikkeling van een kindje zal verlopen. De zwangerschapsduur, gezondheid en omstandigheden rond de geboorte verschillen per baby.
8. Kleding voor een vroeggeboren baby
Een vroeggeboren baby is vaak veel kleiner dan een voldragen baby. Gewone babykleding in maat 50 of 56 kan daardoor in het begin veel te groot zijn.
Speciale kleding voor premature baby’s is verkrijgbaar in kleinere maten. Welke maat geschikt is, hangt vooral af van het gewicht, de lengte en de lichaamsbouw van het kindje.
Bij NeoKleertjes zijn prematuur maten 30, 34, 38 en 44 verkrijgbaar. Denk bijvoorbeeld aan een prematuur rompertje, overslagshirtje voor een prematuur, prematuur broekje of prematuur mutsje.
Voor baby’s die in de couveuse liggen, kunnen ook speciale couveuse kleding en kleding voor een vroeggeboren baby relevant zijn. Wanneer kleding gedragen mag worden, verschilt per kindje en ziekenhuis.
Welke prematuur maat past bij mijn kindje?
Twijfel je tussen verschillende maten? Bekijk dan eerst de prematuur maattabel. Daar vind je meer informatie over de verschillende maten en bijbehorende gewichten.
Bekijk de maattabel →Wat betekent prematuur in het kort?
Een prematuur of vroeggeboren baby wordt vóór 37 weken zwangerschap geboren. Omdat de zwangerschap eerder eindigt, zijn verschillende organen en lichaamsfuncties nog volop in ontwikkeling.
Een te vroeg geboren kindje kan daardoor extra ondersteuning nodig hebben bij bijvoorbeeld ademhaling, voeding en temperatuurregeling. Hoeveel zorg nodig is, verschilt sterk per baby.
Prematuriteit is iets anders dan dysmaturiteit. Bij prematuriteit gaat het om de zwangerschapsduur, terwijl bij dysmaturiteit wordt gekeken naar het geboortegewicht in verhouding tot de zwangerschapsduur.
Iedere vroeggeboren baby is uniek. De ene baby heeft slechts korte tijd extra ondersteuning nodig, terwijl een andere baby langer in het ziekenhuis verblijft.
Meer informatie over prematuur geboren baby’s
Wil je je verder verdiepen in vroeggeboorte, kleding of de periode in de couveuse? Bekijk dan ook deze informatie en producten:
- Prematuur kleding maten en maattabel
- Kleding voor een baby in de couveuse
- Prematuur rompertjes
- Prematuur mutsjes
- Prematuur overslagshirtjes
- Prematuur broekjes
- Informatie over dysmaturiteit
Bronnen en medische informatie
De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene uitleg over vroeggeboorte en vervangt geen persoonlijk medisch advies.
Veelgestelde vragen over vroeggeboorte
Vanaf hoeveel weken is een baby prematuur?
Een baby wordt prematuur genoemd wanneer hij of zij vóór 37 weken zwangerschap wordt geboren. Ook de termen vroeggeboren baby en te vroeg geboren baby worden gebruikt.
Wat is een prematuur?
Een prematuur is een baby die vóór 37 weken zwangerschap wordt geboren. Omdat het kindje eerder ter wereld komt, kunnen verschillende organen en lichaamsfuncties nog volop in ontwikkeling zijn.
Wat is het verschil tussen prematuur en vroeggeboren?
In deze context verwijzen de termen naar hetzelfde: een baby die vóór 37 weken zwangerschap is geboren. Vroeggeboren baby en te vroeg geboren baby zijn andere benamingen voor een premature baby.
Wanneer is een baby extreem prematuur?
Een baby wordt extreem prematuur genoemd wanneer hij of zij vóór 28 weken zwangerschap wordt geboren. Bij zo’n vroege geboorte zijn veel organen en lichaamsfuncties nog onrijp en is intensieve medische zorg vaak nodig.
Wat zijn kenmerken van een vroeggeboren baby?
Een vroeggeboren baby kan kleiner en lichter zijn dan een voldragen baby en weinig lichaamsvet hebben. Ook kunnen de huid, spierkracht, ademhaling, temperatuurregeling en het drinken nog extra ondersteuning nodig hebben.
Waarom ligt een vroeggeboren baby in een couveuse?
Een couveuse helpt onder andere bij het behouden van een stabiele lichaamstemperatuur. Op de neonatologieafdeling kan een kindje daarnaast worden bewaakt en indien nodig ondersteuning krijgen bij ademhaling, voeding en andere lichaamsfuncties.
Wat is het verschil tussen prematuur en dysmatuur?
Prematuur heeft betrekking op de zwangerschapsduur: de baby is vóór 37 weken geboren. Dysmatuur verwijst naar een te laag geboortegewicht in verhouding tot de zwangerschapsduur. Een baby kan zowel prematuur als dysmatuur zijn.
Is een vroeggeboren baby altijd klein?
Een vroeggeboren baby is vaak kleiner en lichter dan een voldragen baby, maar de grootte en het gewicht verschillen per kindje. De zwangerschapsduur en de groei tijdens de zwangerschap spelen hierbij een belangrijke rol.
Wanneer mag een vroeggeboren baby kleertjes aan?
Dat verschilt per baby en ziekenhuis. Zodra het kindje medisch stabiel genoeg is en het behandelteam aangeeft dat kleding gedragen mag worden, kan speciale kleding voor premature baby’s worden gebruikt.
Welke maat kleding heeft een prematuur?
Dat hangt af van het gewicht, de lengte en de lichaamsbouw van het kindje. Prematuur kleding is verkrijgbaar in kleinere maten dan gewone babykleding. Bij NeoKleertjes zijn onder andere maat 30, 34, 38 en 44 beschikbaar. Bekijk bij twijfel de prematuur maattabel.